W przypadku osób z afazją, które przed udarem używały języka angielskiego w pracy lub życiu prywatnym, powrót do tego języka może być ważnym i wartościowym elementem terapii. Nie chodzi tu o naukę nowego języka od podstaw, ale o odzyskiwanie dostępu do języka, który wcześniej był częścią codziennego funkcjonowania, relacji i tożsamości.
Współczesne podejście do terapii afazji podkreśla, że celem rehabilitacji nie jest wyłącznie poprawa pojedynczych funkcji językowych, ale przede wszystkim wspieranie skutecznej komunikacji i udziału w życiu społecznym. Jeśli więc język angielski był dla pacjenta językiem pracy, kontaktów prywatnych, podróży czy samodzielności, jego włączenie do terapii może mieć duże znaczenie praktyczne i motywacyjne.
Dla wielu osób kilka lat po udarze największym problemem nie jest już sam brak terapii, lecz zmęczenie jej tradycyjną formą. Powtarzanie ćwiczeń językowych, które nie odnoszą się do realnych potrzeb pacjenta, może z czasem obniżać zaangażowanie. Tymczasem praca na materiale anglojęzycznym często przywraca poczucie sensu terapii. Pacjent nie ćwiczy już „dla ćwiczenia”, ale po to, by odzyskać coś ważnego: możliwość napisania maila, udziału w rozmowie, powrotu do dawnych ról zawodowych lub swobodniejszego kontaktu z bliskimi.
Warto jednak pamiętać, że powrót do angielskiego nie powinien przyjmować formy zwykłego kursu językowego. W terapii afazji najważniejsza pozostaje funkcjonalność. Oznacza to pracę na konkretnych sytuacjach i słownictwie, które mają znaczenie dla danej osoby. Dla jednego pacjenta będzie to rozmowa telefoniczna z klientem, dla innego krótkie przedstawienie się, odpowiedź na proste pytania czy zrozumienie wiadomości e-mail. Takie podejście zwiększa skuteczność terapii i pozwala szybciej zauważyć realne postępy.
Trzeba też podkreślić, że poprawa w języku polskim nie zawsze automatycznie przenosi się na język angielski. Jeśli angielski jest dla pacjenta ważny, powinien być ćwiczony bezpośrednio. Najlepsze efekty przynosi zwykle praca na niewielkim, dobrze dobranym materiale, bliskim codziennym potrzebom chorego.
Powrót do wcześniej używanego języka obcego może więc stanowić cenne wsparcie terapii afazji, zwłaszcza w fazie przewlekłej. Daje pacjentowi nie tylko dodatkowy trening językowy, ale także motywację, poczucie sprawczości i możliwość odzyskiwania ważnych obszarów życia. W tym sensie język angielski może być nie tylko celem terapii, ale także drogą do odbudowy jakości życia.
Bibliografia
American Speech-Language-Hearing Association. (b.d.). Aphasia. ASHA Practice Portal. Dostęp: 16.06.2026.
American Speech-Language-Hearing Association. (b.d.). Multilingual Service Delivery in Audiology and Speech-Language Pathology. ASHA Practice Portal. Dostęp: 16.06.2026.
Centre for Research Excellence in Aphasia Recovery and Rehabilitation. (2024). Aphasia Rehabilitation Best Practice Statements 2024. Comprehensive supplement to the Australian Aphasia Rehabilitation Pathway. Melbourne, Victoria. Dostęp: 16.06.2026.
Faroqi-Shah, Y., Frymark, T., Mullen, R., & Wang, B. (2010). Effect of treatment for bilingual individuals with aphasia: A systematic review of the evidence. Journal of Neurolinguistics, 23(4), 319–341.
Kiran, S., Sandberg, C., Gray, T., Ascenso, E., & Kester, E. (2013). Rehabilitation in bilingual aphasia: Evidence for within- and between-language generalization. American Journal of Speech-Language Pathology, 22(2), S298–S309.
Lee, S., & Faroqi-Shah, Y. (2024). A Meta-Analysis of Anomia Treatment in Bilingual Aphasia: Within- and Cross-Language Generalization and Predictors of the Treatment Outcomes. American Journal of Speech-Language Pathology, 33(3S), 1643–1668.
