SCA™ (Supported Conversation for Adults with Aphasia), czyli rozmowa wspomagana dla dorosłych osób z afazją to metoda opracowana przez Aphasia Institute w Toronto, która pomaga osobom z afazją skuteczniej uczestniczyć w rozmowie.
Opiera się na dwóch filarach: uznawaniu kompetencji osoby z afazją oraz zapewnianiu wsparcia w komunikacji.
- Główne zasady metody SCA™
- Uznaj kompetencje – traktuj rozmówcę z afazją jak partnera w rozmowie, unikaj tonu dziecinnego.
- Dostosuj język – mów prostymi zdaniami, w wolnym tempie, z przerwami na przetwarzanie.
- Wzmacniaj przekaz – używaj gestów, rysunków, zdjęć, pisma i mimiki.
- Dawaj wybór – stosuj pytania zamknięte lub oferuj 2–3 opcje do wyboru.
- Sprawdzaj zrozumienie – powtarzaj i podsumowuj to, co usłyszałeś.
- Bądź cierpliwy – daj czas na sformułowanie odpowiedzi, nie przerywaj.
- Notuj kluczowe słowa – zapisuj imiona, daty i ważne hasła na kartce lub tabliczce.
- Stosuj wsparcie emocjonalne – potwierdzaj, że rozumiesz trudność i doceniaj wysiłe rozmówcy.
- Przykłady dialogów w metodzie SCA
- Opiekun: (pokazuje kubek) „Chcesz kawę czy herbatę?” Pacjent: „Kawę.” Opiekun:„Gorącą?” (gest parzenia)
- Opiekun: „Idziemy teraz na spacer czy po obiedzie?” (pokazuje zegarek i talerz) Pacjent: „Po obiedzie.”
- Opiekun: „Chcesz sweter czy koszulę?” (pokazuje obie rzeczy) Pacjent: „Sweter.”
- Opiekun: „Dziś jest poniedziałek. Spotkanie z lekarzem o 15:00. OK?” (pokazuje zapis na kartce) Pacjent: „Tak.”
- Wskazówki praktyczne dla opiekunów
- Zawsze utrzymuj kontakt wzrokowy i bądź na wysokości wzroku rozmówcy.
- Nie poprawiaj każdego błędu – liczy się zrozumienie przekazu, nie perfekcja językowa.
- Nie zgaduj pochopnie – jeśli nie rozumiesz, poproś o powtórzenie lub użycie innej formy przekazu.
- Dostosuj ilość informacji – podawaj jedną myśl na raz.
- Zachęcaj do korzystania z gestów i rysunków.
- Twórz „książkę komunikacyjną” z obrazkami i słowami przydatnymi w codziennych sytuacjach.
