/

SCA™ (Supported Conversation for Adults with Aphasia) – część II

Osoby z afazją są nadal kompetentnymi dorosłymi. Niestety afazja mocno wpływa na jakość rozmów, jakie mogą prowadzić. Dotyczy to zarówno mówienia, jak i rozumienia, a także czytania i pisania.

Afazja zazwyczaj jest konsekwencją udaru lub urazu mózgu, ale także może wystąpić przy innych neurologicznych zaburzeniach, takich jak demencja lub guz mózgu.

Mówimy o niej często jako o niewidocznej niepełnosprawności, dlatego ciągle niewiele osób o niej słyszało i ją rozumie.

Wiele osób z afazją wie dokładnie, o co chodzi w rozmowie, i ma własne zdanie. Przede wszystkim jest w nich jednak wielka potrzeba bycia traktowanymi na równi z innymi w kontaktach społecznych i uczestniczenia w podejmowaniu decyzji, które ich dotyczą.

Afazja zaburza umiejętność wyrażania odczuć, myśli i emocji, a także rozumienia tego, co mówią inni.

Rozmowa ma kluczowe znaczenie dla możliwości uczestnictwa w praktycznie każdej dziedzinie życia dorosłych.

Bez możliwości brania udziału w rozmowie każda relacja, rola życiowa i praktycznie niemal każda życiowa aktywność są zagrożone. W połączeniu z trudnościami w pisaniu i czytaniu role społeczne człowieka są niemal zdewastowane. Utrudniony jest dostęp do wszystkich informacji nie tylko tych związanych z terapią po udarze. Przede wszystkim nieunikniona jest utrata poczucia własnej wartości i nabycie głębokiego poczucia izolacji społecznej.

By pomóc osobie z afazją prowadzić jak najlepszą rozmowę, musimy używać odpowiednich narzędzi. SCA™ (Supported Conversation for Adults with Aphasia), czyli rozmowa wspomagana dla osób z afazją*, jest jednym z takich narzędzi.

Główne założenia posługiwania się SCA™ przedstawiłam w pierwszej części artykułu, czyli tutaj: https://afazja.org.pl/sca-supported-conversation-for-adults-with-aphasia-czesc-i/.

Poniżej znajdziecie dodatkowe informacje związane z SCA™.

By osiągnąć sukces w rozmowie z osobą z afazją, czyli by być rozumianym i by osoba z afazją nas rozumiała, należy:

  1. Zapisywać kluczowe słowa – najlepiej, by były to rzeczowniki i czasowniki. Wprowadzić rysowanie przedmiotów, symboli. Im częściej będziesz to robić, tym szybciej nabierzesz wprawy.
  2. Zlikwidować przeszkody wizualne i dźwiękowe w otoczeniu. Osoby z głęboką afazją lub zaburzeniami pola widzenia nie powinny być zasypywane wieloma ilustracjami czy fotografiami naraz.
  3. Używać dodatkowych materiałów obrazkowych.
  4. Wprowadzić gesty jako naturalny element rozmowy. Gesty pomogą zrozumieć treść wypowiedzi (np. pokazanie telefonu przy uchu wskaże, że chodzi o rozmowę telefoniczną).
  5. Podpowiadać osobie z afazją, gdy wiesz, że ominęła kluczowe informacje.
  6. Dawać wybór, żeby uzyskać informacje na nowy temat.

* Tłumaczenie własne autorki artykułu za zgodą Instytutu Afazji w Toronto

Izabela Olejniczak Pachulska
dyrektorka fundacji, neurologopeda, pedagog, trener. Jej zainteresowania są skupione na budowaniu modelu holistycznej pomocy osobom z afazją. Autorka programu „chóru osób z afazją”, posiada certyfikat osoby towarzyszącej do pracy z seniorami wg M. Montessori wydany wspólnie przez Polskie Stowarzyszenie Montessori wraz z Institut fur Lebensbegleitendes Lernen w Wiedniu, trener SCA™ (Supported Conversation for Adults with Aphasia) przy Institute of Aphasia w Toronto, trener funkcji poznawczych Instrumental Enrichment (EI).